10/10/11

Η ματαιότητα του να μακελεύεις ένα πτώμα.

Με αφορμή μια ανάρτηση του Athens Review of Books τη Δευτέρα 10 Οκτωβρίου στη σελίδα του στο facebook ξεκίνησε μια ενδιαφέρουσα διαμάχη ανάμεσα στους αναγνώστες. Εν συντομία, ο διαχειριστής της σελίδας του facebook του περιοδικού θεώρησε σκόπιμο να ανεβάσει ένα άρθρο του Βήματος στο οποίο ο συντάκτης αναφερόταν στις συνθήκες εργασίας στην παραγωγή προϊόντων της Αpple στην Κίνα αλλά και στις συνθήκες εργασίας των εργαζομένων στο δίκτυο των καταστημάτων της Apple. Ο στόχος του αρθρογράφου ήταν να καταδείξει ότι ο Jobs πέρα από "οραματιστής" και "θρύλος της ψηφιακής επανάστασης" ακολούθησε την πεπατημένη των περισσότερων εταιριών παραγωγής και διάθεσης προϊόντων υψηλής τεχνολογίας στον τομέα των εργασιακών σχέσεων. Η άποψη αυτή είναι συζητήσιμη και ασφαλώς ο καθένας μπορεί να την προσεγγίσει με διαφορετικούς τρόπους αναλόγως της στάσεως του απέναντι στον καπιταλισμό. Είναι ωστόσο μια πλήρως σεβαστή άποψη για τον απλό λόγο ότι βασίζεται σε αληθή στοιχεία. Όλες οι εταιρίες στον κλάδο λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο. Το γιατί και αν μπορεί να γίνει διαφορετικά είναι μια μεγάλη πλην ενδιαφέρουσα συζήτηση την οποία δε με ενδιαφέρει να την κάνω  σε αυτή την ανάρτηση. Το σχόλιο της Athens Review of Books, ενός εντύπου με δεδηλωμένο σκοπό να ανταποκριθεί στο πρότυπο άλλων σχετικών διεθνών περιοδικών όπως το London Review of Books, ήταν το ακόλουθο:







Στο άρθρο δε γίνεται λόγος για "στυγνό καπιταλιστή-εκμεταλλευτή" ούτε προσωπικά μπορώ να διακρίνω κάποιο "μετακομμουνιστικό παραλήρημα". Τελικά ο σχολιαστής ολοκληρώνει το σχόλιο του με την ελπίδα ότι οι δημοσιογράφοι τέτοιων και παρόμοιων φρονημάτων θα βρεθούν κάποια στιγμή να "πλένουν τζάμια στα φανάρια"... 
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ωστόσο δεν είναι η αποστροφή που επέδειξε η Athens Review of Books προς... μια άποψη, αλλά το ότι οι σχολιαστές χωρίστηκαν χονδρικά σε τρία στρατόπεδα σε αυτούς οι οποίοι θεώρησαν τη στάση του περιοδικού ουσιαστικά αντιδημοκρατική, άλλοι αντικομμουνιστική και σε αυτούς που θεώρησαν τις απόψεις των πρώτων ως απόδειξη ότι η Ελλάδα είναι μια μετακομμουνιστική και οπισθοδρομική χώρα κατά αναλογία με τα κράτη της πρώην ΕΣΣΔ.
Η παρομοίωση της Ελλάδας με σοβιετική-σοσιαλιστική δημοκρατία αποτελεί κυρίαρχη αφήγηση στις μέρες μας τόσο από τον Τύπο όσο και από την πολιτική τάξη της χώρας. Κυρίως ως επιχείρημα στον στίβο της πολιτικής επικοινωνίας για την προπαγάνδιση των μεταρρυθμίσεων. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει χαρακτηρίσει το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα ως "σοβιετικό". Παρ' όλες τις αδυναμίες, παραλογισμούς και.. ιδιαιτερότητες της ελληνικής δημόσιας διοίκησης αδυνατώ να καταλάβω με ποιον τρόπο η Ελλάδα αποτελεί ανάλογο (πρώην) σοσιαλιστικής δημοκρατίας.  Για να σταθεί ένας τέτοιος παραλληλισμός θα έπρεπε να ισχύει η ακόλουθη συνθήκη: Η Ελλάδα να παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά με τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες τα οποία ωστόσο δεν συναντώνται στις χώρες άνευ "σοσιαλιστικού" παρελθόντος ή παρόντος, δηλαδή με τα κράτη όπου ο καπιταλισμός είναι κραταιός ανεξαρτήτως μεγαλύτερων ή μικρότερων κοινωνικών παροχών από την πλευρά του κράτους. Ποια είναι λοιπόν αυτά τα χαρακτηριστικά τα οποία διαθέτει μόνο η Ελλάδα σε σχέση με τα νυν-πρώην καθεστώτα του "υπαρκτού σοσιαλισμού" τα οποία και την καθιστούν συγγενή προς αυτά; Συγχωρέστε με αλλά εγώ δεν μπορώ να τα διακρίνω. Κατανοώ μεν την προπαγανδιστική χρησιμότητα του παραλληλισμού αλλά δεν μπορώ να δω την ουσία του. Θεωρώ δε την άποψη επικίνδυνη καθώς συνδέει τις όποιες θεσμικές καθυστερήσεις παρουσιάζει η χώρα με λανθασμένες εξαρτημένες πολιτικές μεταβλητές και ως εκ' τούτου δυσχεραίνει την αντιμετώπιση τους.
Ποια από τα παρακάτω αποτελούν αποκλειστικά χαρακτηριστικά των καθεστώτων του "υπαρκτού σοσιαλισμού"; Το αναποτελεσματικό κράτος; Η διαφθορά; Η χαμηλή ανταγωνιστικότητα  και παραγωγικότητα; Η καθιέρωση κατεστημένων συντεχνιακών συμφερόντων; Το εξωτερικό χρέος; Τα ελλείμματα; Η στασιμότητα και πληθωρισμός; Η αναποτελεσματική και χειραγωγούμενη κοινωνία των πολιτών; Η χαμηλή ποιότητα των δημόσιων αγαθών; Οι νομενκλατούρες,η διαπλοκή και οι πελατειακές σχέσεις; Ποιο από όλα αυτά δεν δεν έχει αποτελέσει πρόβλημα για τις φιλελεύθερες δημοκρατίες κατά το παρελθόν; Η διαφορά ίσως έγκειται στο ότι αυτά τα προβλήματα σε κάποιες περιπτώσεις αντιμετωπίστηκαν πριν γιγαντωθούν. Αυτό ωστόσο δεν καθιστά την Ελλάδα "Σοβιετική Δημοκρατία" και σίγουρα μια τέτοια προσέγγιση δε λαμβάνει υπόψη τις ιστορικές συνθήκες οι οποίες οδήγησαν στη μεταπολίτευση. 
Η αριστερά έχει και αυτή τις ευθύνες της για τη σημερινή κατάσταση αλλά η παρουσίαση των αντιδράσεων των Ελλήνων πολιτών στις μεταρρυθμίσεις ως εμφορούμενων από την κομμουνιστική ιδεολογία δεν είναι μόνο ανιστορική είναι και αντιπαραγωγική. Οι πολιτές συμπεριφέρονται ως ορθολογικά άτομα και ομάδες οι οποίες χάνουν προνόμια και εισοδήματα και το βιωτικό τους επίπεδο καταβαραθρώνεται μέρα με τη μέρα. Το ότι αυτές τις στιγμές κάποιοι από αυτούς υιοθετούν αριστερό λόγο δε σημαίνει ότι οι "Έλληνες είναι κομουνιστές", όπως είχα διαβάσει πριν από λίγο καιρό σε άρθρο κάποιου ανεκδιήγητου αρθογράφου στη Wall Street Journal.
Η δαιμονοποίηση ενός ανύπαρκτου εχθρού, ο οποίος μετράει ήδη δύο δεκαετίες από τον θάνατο του, δε βοηθάει τη χώρα. Το μόνο που καταφέρνει είναι η καλλιέργεια μιας υστερίας απέναντι στην έννοια του δημοσίου καθώς τείνει να συνδέει τις αποτυχίες του με παρωχημένα πολιτικά καθεστώτα. Ας μη ξεχνάμε ότι κατά τη μετάβαση τους στον καπιταλισμό πολλά πρώην σοσιαλιστικά κράτη πλήρωσαν αυτή την υστερία πολύ ακριβά. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget